اتاق عمل جراحی قلب و عروق: خدمات فوق تخصصی

دکتر سعید حسینی

رئیس بخش اتاق عمل

• دوره آموزشی: جراحی قلب و عروق
• مرتبه علمی: استاد
• آخرین مدرک تحصیلی: متخصص جراحی عمومی - فوق تخصص جراحی قلب و عروق

تلفن تماس: 02123922193

مرکز قلب و عروق شهید رجایی، سعی شده است تا به یاری پزشکان متخصص و با تجربه و وجود تجهیزات منحصر به فرد بیمارستان، خدمات متنوع و شایسته‌ای به بیماران ارائه شود. اطاق عمل با تعداد ۱۲ اطاق عمل فعال و یک اطاق عمل هیبرید، آماده خدمت‌رسانی به بیماران در زمینه انواع عمل‌های جراحی قلب باز (کرونری، دریچه‌ای، دایسکشن و...) و قلب بسته (PDA، SHUNT و...) و انواع عمل‌های قلب باز اطفال (بستن ASD-VSD-PDA-PFO، ترمیم و تعویض دریچه‌ها، ترمیم اختلالات مادرزادی قلب و …) می‌باشد.

در حال حاضر در این مرکز با این تعداد اطاق‌های عمل، سالیانه در حدود ۴۵۰۰ تا ۵۰۰۰ عمل جراحی قلب صورت می‌گیرد که این تعداد عمل جراحی در ایران و حتی در دنیا کم نظیر است. در اطاق عمل یک تیم شکل گرفته از اساتید جراح، بیهوشی و نیز تیم کلینیکال پرفیوژن با تجربه در کنار یکدیگر، همانند یک تیم منسجم شرایطی را فراهم می‌کنند تا بیماران در آرامش کامل و با بهترین مراقبت‌های درمانی، تحت درمان قرار گرفته و به سلامت به آغوش خانواده باز گردند.

بای‌پس سرخرگ کرونری (CABG)

اصول و دلایل جراحی

بای‌پس سرخرگ کرونری، مسیرهای جدیدی را برای عبور خون از اطراف یا بای‌پس سرخرگ مسدود فراهم می‌کند. این عمل برای تامین خون کافی برای عضلات قلب محسوب می‌شود. پزشکان ممکن است عمل بای‌پس را به عنوان یک استراتژی تهاجمی درمان بیماری سرخرگ کرونری توصیه کنند؛ به ویژه وقتیکه انسدادها زیاد و وسیعند، یا وقتیکه بیماری‌هایی مانند دیابت یا نارسایی قلبی باعث تاثیر کمتر سایر درمان‌ها از قبیل آنژیوپلاستی می‌شوند.

مراحل آماده‌سازی و نحوه انجام بایپس

• قبل از جراحی، حتماً داروهای مصرفی (شامل داروهای بدون نسخه و مکمل‌ها) را با پزشک در میان بگذارید و فهرستی مکتوب تهیه کنید.
• از نیمه شب روز قبل از عمل جراحی، چیزی نخورید و نیاشامید (به دلیل عوارض بیهوشی عمومی).
• جراحی حدود ۴ تا ۶ ساعت طول می‌کشد و معمولاً با استفاده از دستگاه قلب-ریه انجام می‌شود تا جراح بتواند روی قلب متوقف شده کار کند.
• در بسیاری از موارد، از سرخرگ‌های پستانی داخلی یا سیاهرگ‌های پا برای ایجاد مسیر بای‌پس جدید استفاده می‌شود.
• سرخرگ‌های پستانی به طور شایعی استفاده می‌شوند، چرا که انسداد مجدد آنها بعد از عمل جراحی بسیار نادر است.

دستگاه قلب-ریه (پرفیوژنیست)

دستگاه قلب-ریه وظیفه قلب و ریه‌ها را به عهده می‌گیرد، قلب را متوقف کرده و خون را اکسیژن‌رسانی می‌کند. این دستگاه توسط متخصصی به نام پرفیوژنیست کنترل می‌شود. بعد از اتمام جراحی، جراح دوباره قلب شما را بوسیله شوک الکتریکی به کار می‌اندازد.

نقاهت و مراقبت‌های پس از جراحی

• بعد از عمل جراحی، باید ۱ تا ۳ روز را در بخش مراقبت‌های ویژه (ICU) بگذرانید.
• لوله تنفسی بعد از چند ساعت برداشته می‌شود؛ بیشتر بیماران ظرف مدت ۲۴ ساعت می‌توانند بنشینند و پس از یک یا دو روز راه بروند.
• دوران نقاهت در خانه چندین هفته طول می‌کشد و ممکن است تا ۶ هفته عوارض طبیعی مانند خستگی، افسردگی یا درد عضلانی وجود داشته باشد.
• بهبودی کامل معمولا چندین ماه طول می‌کشد و به بهبود استخوان جناغ وابسته است.

ترمیم و تعویض دریچه‌های قلبی

بیشتر اعمال جراحی برای ترمیم و تعویض دریچه‌های قلب بر روی دریچه‌های میترال و آئورت انجام می‌شوند. در دریچه‌هایی که به شدت آسیب دیده و تنگ شده‌اند، ممکن است ترمیم بالونی دریچه (روش کم تهاجمی در کت-لب) یا ترمیم و تعویض جراحی دریچه (با جراحی قلب باز) ضروری باشد.

انواع دریچه‌های مصنوعی

• دریچه مکانیکی (فلزی): دوام بالا (تا آخر عمر) اما نیاز به مصرف وارفارین (ضدانعقاد) تا آخر عمر دارد.
• دریچه زیستی (بیولوژیک): خطر لخته شدن خون کمتر است، اما دوام کمتری دارد (حدود ۱۰ تا ۱۵ سال) و ممکن است نیاز به تعویض داشته باشد.

دستورالعمل‌های حیاتی مصرف قرص وارفارین (ضدانعقاد)

بیمارانی که دریچه آنها از نوع فلزی است، جهت جلوگیری از ایجاد لخته خون باید قرص وارفارین مصرف کنند. تاثیر این دارو را با آزمایش‌های PT (زمان پروترومبین) و INR (نسبت بین‌المللی) تعیین می‌کنند.

نکات قابل توجه حین مصرف قرص وارفارین

1. مقدار مصرف دارو بستگی به نظر پزشک شما دارد؛ خودسرانه مقدار آنرا کاهش یا افزایش ندهید.
2. دارو را همیشه در ساعت معینی از روز مصرف کنید (بهتر است عصرها باشد).
3. قرص وارفارین را با معده خالی مصرف کنید تا بهتر جذب شود.
4. در صورت فراموش کردن مصرف دارو در یک روز، به محض متوجه شدن در همان روز، دارو را مصرف کنید. اما اگر روز بعد متوجه شدید، مقدار آنرا ۲ برابر نکنید.
5. کارت شناسایی خود (که نوع بیماری و دریچه در آن ذکر شده) را همیشه همراه داشته باشید.
6. علایم هشداردهنده افزایش PT-INR (مانند خونریزی از لثه، وجود مدفوع سیاه رنگ، کبودی بی دلیل) را بلافاصله به پزشک خود اطلاع دهید.